Optymalne warunki

stosowania masażu segmentarnego

Doświadczenia kliniczne oraz rozważania teoretyczne lekarzy zajmujących się masażem segmentarnym doprowadziły do określenia optymalnych warunków stosowania masażu segmentarnego, przestrzeganie, których daje możliwość uzyskania efektu leczniczego.

1. Czas trwania zabiegu. Masujemy przeciętnie 20 minut. Nieco dłużej wykonujemy zabieg w chorobach serca, wątroby i dróg żółciowych.

2. Siła nacisku. Siła nacisku powinna wzrastać przy posuwaniu się od powierzchni ciała w głąb tkanek, maleć natomiast - przy przesuwaniu się od boku w kierunku do kręgosłupa i od dołu ku górze. Przy doborze siły masażu należy sugerować się granicą bólu oraz przekrwieniem tkanek w segmentach zajętych. Punkty maksymalne masujemy łagodniej aniżeli ich otoczenie

3. Odstępy między zabiegami. W większości chorób można masować pacjenta codziennie. W cięższych przypadkach masujemy 3, a nawet 2 razy w tygodniu.

4. Liczba zabiegów jest nieograniczona. Masujemy aż do usunięcia wszystkich uchwytnych zmian odruchowych. Zauważono, że jeżeli po usunięciu zmian odruchowych wykonamy dodatkowo więcej niż pięć zabiegów, to zmiany odruchowe powracają na nowo.

5. Im gwałtowniejsze objawy chorobowe, tym słabszy masaż musi być zastosowany. 

6.  Przekroczenie zasad dawkowania w masażu segmentarnym poznajemy po pogorszeniu się stanu zdrowia pacjenta oraz po powstaniu przesunięć odruchowych. Należy jednak pamiętać, że nie zawsze pogorszenie samopoczucia pacjenta spowodowane jest złym dawkowaniem. Istnieje cały szereg czynników wpływających na aktualny stan zdrowia.
   
   

7. Każdy chwyt masażu, zarówno diagnostyczny, jak i leczniczy, powinien być poprzedzony i zakończony głaskaniem.

8. Jeżeli dany chwyt leczniczy zostanie przerwany w czasie jego wykonywania, nie można go kontynuować, lecz należy rozpocząć od nowa.

9. Przerwanie zabiegu masażu jest niedopuszczalne. Jeżeli z bardzo ważnych przyczyn został jednak przerwany, należy go rozpocząć od nowa.

10. Każdy chwyt w masażu powtarzamy dwukrotnie.

11. Każdy zabieg powinien być poprzedzony i zakończony chwytami diagnostycznymi celem stwierdzenia poprawności wykonanego masażu, jak również poprawności całego leczenia.

12. Ze względu na występujące u masażysty różnice w sile, czuciu i temperaturze pomiędzy ręką lewą i prawą, tam gdzie jest to możliwe, używamy tej samej ręki.

13. Aby nie upośledzać wykrywania zmian i ich usuwania, w masażu segmentarnym rezygnujemy z używania jakichkolwiek środków poślizgowych.

14. Przy wykonywaniu zabiegów należy pamiętać, że w masażu segmentarnym obowiązuje nas kierunek dogłowowy i dokręgosłupowy. Masaż kończyn rozpoczynamy od części, proksymalnych (bliższych), kończymy na częściach dystalnych (dalszych), masując w kierunku dosercowym.

Działanie masażu segmentarnego

Odczyny ustroju na zabieg masażu segmentarnego mają charakter miejscowy i ogólny. Różnice pomiędzy masażem klasycznym a segmentarnym mają charakter ilościowy, a nie jakościowy i występują zwłaszcza w obrębie podrażnionych segmentów. Objawy działania masażu segmentarnego możemy podzielić na objawy miejscowe i objawy ogólne.

Objawy miejscowe

- Temperatura skóry wzrasta nawet o dziesięć stopni Celsjusza, również w nie masowanych okolicach, i obniża się dopiero po kilku godzinach. Zauważono, że im niższa jest temperatura wyjściowa skóry, tym większy jest jej wzrost po masażu segmentarnym.

- Wzrasta ukrwienie zarówno skóry, jak i głębiej położonych tkanek. Zauważalne jest zaczerwienienie skóry jako objaw wzrostu ukrwienia. Poprawa krążenia w mięśniach i tkance łącznej wiąże się z odżywieniem i funkcjonowaniem tych tkanek (tom "Masaż klasyczny", rozdział "Wpływ masażu klasycznego na poszczególne tkanki").

- Występuje wzrost ruchomości chorych stawów oraz wzrost siły mięśniowej.

Objawy ogólne

- Normalizacja i pobudzenie czynności narządów wewnętrznych (np.: praca nerek, perystaltyka jelit, wydzielanie soku żołądkowego itp.).

- Wzrost pojemności życiowej płuc. Wydzielina gruczołów oskrzelowych staje się luźniejsza i łatwiejsza do usunięcia.

- Obserwuje się znaczne odciążenie układu krążenia dzięki przyspieszeniu obiegu krwi, udrożnieniu naczyń włosowatych oraz wpływowi na napięcie ścian naczyń obwodowych.

- Bardzo szybkie działanie przeciwbólowe utrzymujące się przy pierwszych zabiegach przez kilka
godzin. Po kilku zabiegach obserwuje się często utrwalone działanie przeciwbólowe.

- Wyrównanie stanu nadpobudliwości układu nerwowego. Ponieważ masaż segmentamy

- oprócz oddziaływania odruchowego - wywołuje również wpływ zbliżony do masażu klasycznego, przeto stymuluje wydzielanie substancji dających w efekcie przestrojenie układu wegetatywnego na drodze humoralnej.

- Zmiany w układzie hormonalnym wpływające na funkcjonowanie organizmu.

- Podczas i po masażu klasycznym zużycie tlenu wzrasta prawie dwukrotnie w stosunku do wartości
wyjściowej. W masażu segmentamym natomiast stwierdzono na początku zabiegu zwiększone zużycie
tlenu, które powraca do poziomu wyjściowego jeszcze w trakcie masażu.

- Obserwuje się ogólny wzrost wydolności organizmu. Masaż segmentamy może znaleźć zastosowanie
w sporcie jako masaż przedstartowy (w odróżnieniu od masażu klasycznego).

Wskazania i przeciwwskazania do stosowania masażu segmentarnego

Zakres wskazań do masażu segmentarnego obejmuje wszystkie wskazania do masażu klasycznego, poszerzone o schorzenia narządów wewnętrznych.

Głównymi wskazaniami są, zatem:

- czynnościowe i przewlekłe choroby narządów wewnętrznych,

- zaburzenia krążenia,

- czynnościowe, zwyrodnieniowe i przewlekłe gośćcowe choroby kręgosłupa, stawów i tkanek miękkich,

- stany pourazowe (skręcenia, zwichnięcia, złamania),

- zaburzenia wegetatywnego układu nerwowego,

- zaburzenia w funkcjonowaniu gruczołów wewnątrzwydzielniczych.

Ważna jest również możliwość wykorzystania masażu segmentarnego, jako masażu sportowego, zwłaszcza przedstartowego.

Przeciwwskazania

- wszystkie ostre bakteryjne zapalenia tkanek i narządów wymagające interwencji chirurgicznej,

-  wszystkie zakażenia ogólne przebiegające z wysoką temperaturą,

-  ostre stany zapalne,

-  choroby nowotworowe,

-  krwawienia i krwotoki oraz groźba ich wystąpienia.

Sprawą dyskusyjną jest, czy należy stosować masaż segmentarny tam, gdzie nie występują zmiany odruchowe. Kibler twierdzi, że nie jest możliwe oddziaływanie ze stref, które mimo połączenia segmentarnego nie wykazują zmian odruchowych.

Glaser i Dalicho uważają, że oddziaływanie ze strefy odruchowej jest możliwe nawet wówczas, gdy nie udaje się wykazać uchwytnych zmian odruchowych. Jako dowód na to twierdzenie podają fakt, że po ustąpieniu wszelkich zmian odruchowych mogą wystąpić nowe w przypadku dalszego wykonywania masażu.

Uważam, że nie należy wykonywać masażu segmentarnego w przypadku braku zmian odruchowych, gdyż albo nie uzyskamy efektu leczniczego, albo doprowadzimy do powstania tych zmian.

Artykuł powstał na podstawie wybitnej książki specjalisty od masażu segmentarnego pana mgr. Adama Zborowskiego.

Polecamy wszystkim fizjoterapeutom i masażystom pozycję "Masaż segmentarny" autorstwa Adama Zborowskiego.