|
Chińscy zielarze sporządzają receptury leków w standartowo ustalony sposób (w codziennym użyciu jest ich kilka tysięcy), są one stopniowo dostosowywane do rodzaju choroby pacjenta, oraz do jego kondycji fizycznej. Recepta taka zawierać może ponad 30 różnych składników. W skład wielu mikstur wchodzą produkty roślinne, również minerały i surowce pochodzenia zwierzęcego. W Tradycyjnej Medycynie Chińskiej (TCM) składniki leków pogrupowane są według ich energii; Yin i Yang. Środki uspokajające symbolizuje Yin, rozgrzewające i wzmacniające Yang. Surowce lecznicze uzyskuje się z roślin w pełni rozwoju, gdyż wtedy zawierają najwięcej witamin, minerałów i substancji czynnych.

Zioła podaje się w różnych postaciach, a oto niektóre z nich:
Pigułki
Tradycyjne pigułki produkowano z zestawienia środków leczniczych w połączeniu z wodą, miodem, pastą ryżową lub woskiem, jako środkami wiążącymi i ściągającymi. Substancjom w postaci pasty nadawano kształt podłużny, umieszczając ją między dwiema wklęsłymi częściami specjalnego przyrządu, a następnie po uformowaniu cięto na drobne małe krążki i pozostawiano do stwardnienia.
Obecnie w Chinach produkuje się tabletki ze sproszkowanych ziół lub płynnych wyciągów ziołowych w połączeniu z substancjami ściągającymi w postaci powlekanej cukrem lub bez powlekania. Zazwyczaj pigułki i stężone tabletki są uważane za najskuteczniejsze z tradycyjnych postaci produkowanych leków. Pigułka-tabletka rozpuszcza się powoli, częstotliwość absorpcji aktywnych składników jest wolna, a skutki lecznicze przedłużone.
Dla chorych, którzy przyjmują większe ilości tabletek, skoncentrowane zioła są ułatwieniem, ponieważ stężenie substancji leczniczych jest kilka razy większe niż w naturalnym ziole, ponadto tak uzyskany produkt posiada wszelkie właściwości odżywcze, szybko przenika do strumienia krwi, przyśpieszając działanie lecznicze w przypadku schorzeń.
Pigułki wodne
Do produkcji tradycyjnych pigułek wodnych stosowano gotującą wodę i nad gorącą parą potrząsano, np. bambusową tacą ze sproszkowanym środkiem leczniczym dotąd, aż uzyskano zagęszczoną pastę, z której formowano pigułki o różnej wielkości i poddawano procesowi suszenia. Pigułki wodne rozpuszczają się szybciej i mają zastosowanie w leczeniu dolegliwości żołądka i jelit. W chwili obecnej pigułki wodne są produkowane przy pomocy nowoczesnych urządzeń.
Pigułki miodowe
Tradycyjne metody produkcji pigułek miodowych w zasadzie nie różnią się od obecnego sposobu produkcji. Tak jak dawniej, tak i dzisiaj, do gotującego miodu wsypuje się sproszkowane substancje lecznicze i po wymieszaniu formuje się odpowiedniej wielkości pigułki. Dawniej wykonywano je ręcznie, obecnie czynność tę wykonują specjalne urządzenia. Miód jest nie tylko składnikiem wiążącym, chociaż zajmuje 50% wagi uformowanej pigułki, ale przyczynia się do podniesienia jej wartości leczniczych. Miodowi przypisuje się nawilżanie płuc, hamowanie kaszlu, nawilżanie jelit i łagodzenie zaparć. Podwyższa również walory smakowe leku, zapobiega utracie wilgoci i późniejszemu utwardzaniu się pigułki podczas dłuższego przechowywania. Obecnie pigułki miodowe umieszcza się w woskowych łupinkach.
Pigułki wodno-miodowe
Pigułki wodno-miodowe są najpospolitszą postacią pigułek w Chinach. Sposoby produkcji nie odbiegają od tradycyjnych metod ich sporządzania. Jako składników scalających proszki lecznicze używa się miodu i wody. Pigułki wodno-miodowe suszy się powoli, dzięki czemu są trwalsze niż pigułki sporządzone z samego miodu, charakteryzują się również niską zawartością wilgoci i łatwiej się przechowują.
Pigułki woskowe
Jako środka łączącego używano wosku pszczelego. Używano wtedy, kiedy składnikami leku były substancje toksyczne. Produkowane były w różnych wielkościach. Większe przed użyciem rozpuszczano w ciepłej wodzie lub ciepłym winie. Mniejsze połykano, popijając ciepłą wodą lub winem. Obecnie pigułki woskowe nie są powszechnie stosowane.
Pigułki ryżowe
Sporządzano z mąki ryżowej, którą mieszano ze sproszkowanymi ziołami i niewielką ilością wody. Substancjom w postaci pasty nadawano kształt podłużnych „wałeczków", z których formowano pigułki. Tak uformowane suszono w wysokiej temperaturze. W porównaniu do pigułek woskowych szybciej się rozpuszczają i przyczyniają się do zmniejszenia ewentualnych działań ubocznych oraz łagodniejszego trawienia.
Proszki
Otrzymuje się z wysuszonych lub świeżych części roślin poprzez kruszenie lub ucieranie ich, aż uzyska się drobne cząsteczki zioła. Dodaje się je do różnych postaci leków lub są stosowane bezpośrednio. Jest to dobry sposób stopniowego wprowadzania leku, dający ustrojowi możliwość przyzwyczajenia się do dawki. Pod postaciami proszków sporządza się również minerały lecznicze oraz surowce pochodzenia zwierzęcego. Obecnie proszki najczęściej umieszcza się w żelatynowych kapsułkach. Przy użyciu zewnętrznym sproszkowane zioła miesza się z alkoholem, octem, olejem sezamkowym, mlekiem lub wodą. Alkohol poprawia krążenie krwi i łagodzi ból. Olej zapobiega wysuszaniu skóry. Ocet /niniejsza wydzielanie śluzu i płynów. Mleko zapobiega wysuszaniu skóry i ma właściwości odżywcze. Niektóre proszki mogą być wdmuchnięte bezpośrednio, np. do ucha, nosa, oczu (podaje się do środka dolnej powieki), oraz można nimi posypywać jedzenie lub sporządzać herbatki lecznicze. Sproszkowane zioła użyte bezpośrednio są często bardziej skuteczne niż zwykłe pigułki.
Wyciągi
Sporządzane są poprzez łączenie — mieszanie środków leczniczych, np. sproszkowanych ziół z octem, z czystym alkoholem zbożowym (60%) lub olejem do masowania. Zastosowanie wyciągu alkoholowego wzmacnia efekty lecznicze ziół, poprawia krążenie krwi. Wyciągi ziołowe wciera się w skórę. Stosuje się je do leczenia boli stawów, mięśni i wiązadeł oraz reumatyzmu.
Granulaty
Wygodną formą zażywania są granulaty. Tradycyjnie powstawały ze zmieszania sproszkowanych-utartych ziół w połączeniu z pastą ryżową bądź mączną. Po uformowaniu niewielkich brył i wysuszeniu, ponownie kruszono je na drobne cząsteczki. Obecnie do produkcji granulek stosuje się w Chinach nowoczesną technologię z zastosowaniem krochmalu, jako środka wiążącego, dzięki której granulki wykazują wyższą moc leczniczą w stosunku do produkowanych tradycyjną metodą.
Kapsułki
Produkowane z żelatyny, są również wygodnym sposobem przyjmowania ziół, szczególnie wtedy, gdy są one nieprzyjemne w smaku. Zawierają proszki lub wyciągi płynne sporządzone z substancji leczniczych. W celu ułatwienia połknięcia i szybszej absorpcji należy je przyjmować, popijając ciepłą wodą lub herbatą. Stosowane są wówczas, gdy lek wymaga szybkiego działania.
Globulki i czopki
Czopek tradycyjny tworzono z mieszaniny sproszkowanych ziół z dodatkiem ściągającym. Po uformowaniu suszono do momentu osiągnięcia gęstej i zwartej konsystencji. Jako środka wiążącego używano tłuszczy roślinnych lub zwierzęcych. Po wprowadzeniu do odbytu łatwo rozpuszcza się, wyzwalając substancje lecznicze.
Czopki stosuje się do leczenia hemoroidów, cyst, zaburzeń jelitowych oraz w celu ściągnięcia toksycznych substancji.
Globulki produkuje się w podobny sposób, są stosowane głównie dopochwowo. Leczą stany zapalne, podrażnienia i guzy.
Syropy.
Zawierają zwykle stężone odwary ziołowe zmieszane z miodem, syropem cukrowym lub alkoholem. Produkowane są jako środki wzmacniające, przeciw-kaszlowe w leczeniu bólu gardła i uzupełniające krew. Syrop jest wygodnym środkiem leczniczym dla dzieci.
Plastry
Tradycyjny plaster produkowany był z kawałka tkaniny lub skóry zwierzęcej, po nałożeniu pasty leczniczej pozostawiano do stwardnienia. Pasty lecznicze sporządzano podobnie jak maści, smażono mieszanki ziołowe w oleju sezamowym lub tłuszczu zwierzęcym, po czym filtrowano. Tak wyprodukowany plaster, przed użyciem musiał być ogrzany i zmiękczony.
Współczesne plastry są zasadniczo takie same jak ich tradycyjne odpowiedniki. Podniesiono jedynie jakość użytych materiałów do pokrycia pastą leczniczą oraz sposób jego produkcji — przed zastosowaniem nie wymagają podgrzewania. Powierzchnia skóry leczonej powinna być umyta — najlepsza ciepła kąpiel. Plaster działa leczniczo od 4 do 5 dni, w miarę potrzeby można przylepić nowy. Należy przerwać używanie, jeśli wystąpi wyraźne zaczerwienienie, swędzenie lub podrażnienie skóry. Wszystkie plastry, zarówno tradycyjne jak i nowoczesne, nie powinny być przykładane na otwarte rany lub powierzchnie zapalne skóry, a zwłaszcza, gdzie wysięk jest obecny.
Plastry lecznicze stosowane są zwykle do łagodzenia boli mięśni, stawów, ginekologicznych zaburzeń i niektórych chorób skóry oraz w celu utrzymywania ciepła w miejscu chorym.
Maści
Tradycyjnie wytwarzano je poprzez smażenie ziół w oleju lub zmieszanie z tłuszczem wieprzowym albo woskiem pszczelim. Obecnie stosuje się preparaty wazelinowe wykonane z naturalnych składników, które są stosowane zamiast produktów naftowych. Mieszanki lecznicze doprowadza się do wrzenia w wazelinie, a po wymieszaniu odcedza się. Po schłodzeniu wtłacza się je do słoików i tubek. Stosowane są zwykle do leczenia chorób skóry lub przy urazach, stłuczeniach, zwichnięciach i chorobach reumatycznych. |
Komentarze
pozdrawiam
Alex